Zienswijze Voornemen College Amsterdam tot terugbrengen van vakantieverhuur van 60 naar 30 dagen

Inspraak huisvestingsverordening, Wonen

Antwoordnummer 10011

1000 PA Amsterdam

huisvestingsverordening@amsterdam.nl

Afzender: Amsterdam Gastvrij

Tim Klein Haneveld en Hans Onno van den Berg, voorzitters

Info@amsterdamgastvrij.com

tel nr 0651208094


Hierbij stuurt de vereniging Amsterdam Gastvrij haar zienswijze in reactie op uw voornemen om de particuliere vakantieverhuur terug te brengen van 60 dagen naar 30 dagen per jaar. Wij zijn van oordeel dat de argumenten voor deze maatregel nauwelijks zijn gebaseerd op feiten en dat de maatregel zelf geen bijdrage levert aan de oplossing van reëel bestaande problemen. Hieronder lichten wij één en ander toe en presenteren wij graag enkele realistische alternatieven.

Het college baseert zijn maatregel op drie argumenten:

Lees hier het hele document Inspraak wijzigingen Huisvestingsverordening Amsterdam 2016 op de website van de gemeente Amsterdam

Sterke groei van de toeristische verhuur van (gehele) woningen; dit argument is onjuist.
Ter onderbouwing van deze stelling citeert u de cijfers van Airbnb waarin het aandeel (gehele) woningen aan toeristen tussen de 30 en 60 dagen is gegroeid van 19% begin 2016 tot bijna 35% eind 2017. U ‘vergeet’ daarbij echter te melden dat deze toename vooral is ontstaan door een afname van het aandeel (gehele) woningen dat meer dan 60 dagen wordt verhuurd in dezelfde periode, nl. van 18% in 2016 tot 5% eind 2017. De toename van het aandeel verhuur van 30-60 dagen met 19% is dus het resultaat van een verschuiving: 16% minder verhuringen van het aandeel boven de 60 dagen en een toename met 3% vanuit het aandeel minder dan 30 dagen. Dat is per saldo dus een aanzienlijke vermindering van de particuliere vakantieverhuur (hele woning). Elders op uw site meldt u dat het totaal aantal aangeboden woningen en B&B’s is gestegen met 1.500 tot 20.000, maar daaruit blijkt niet dat het hier zou gaan om een substantieel deel dat meer dan 30 dagen verhuurt.

Bron: rapportage gemeente: 7 maart 2018 Evaluatie afspraken Airbnb, agendapunt 22, deze werken goed, meer dan 60 dagen teruggelopen van 18% in 2016 naar 5% in 2017.

Belasting op woningvoorraad – woningen worden in toenemende mate niet als woning gebruikt, maar ter verhuur aan toeristen en worden daarmee onttrokken aan de woningvoorraad. Hier ontbreekt in de toelichting elk bewijs. Voor zover het gaat om legale vakantieverhuur zijn woningen die tot 60 dagen worden verhuurd niet ‘onttrokken aan de woningvoorraad’. De bewoner moet immers zijn ingeschreven in de BAG en er zelf wonen. Als deze straks geen 60 dagen meer mag verhuren maar slechts 30 dagen wordt er dus geen enkele woning aan de woningvoorraad toegevoegd, maar wordt er alleen maar iets minder verhuurd aan toeristen. Want er woont al iemand. Voor zover uw zinsnede betrekking heeft op woningen die het hele jaar als illegaal hotel worden verhuurd (waar dus inderdaad niemand woont), is er geen sprake van een toename, maar van een afname, zoals blijkt uit uw eigen Rapportage Toeristische Verhuur 2017. Er is sprake van een daling van het aanbod vakantieverhuur en het aanbod van huizen voor meer dan 4 mensen is zelfs met 23% gedaald. Het aantal boetes voor illegale hotels is in 2018 afgenomen, dit ondanks een sterke uitbreiding van het aantal opsporingsambtenaren. Dus voor deze stelling ontbreekt elke feitelijke grondslag en argument. Belasting op woonomgeving wordt te groot: lawaai, vervuiling, vuilnis niet op juiste dag buiten, verkeer op trappen en in buurten.

Belasting op woonomgeving wordt te groot: lawaai, vervuiling, vuilnis niet op juiste dag buiten, verkeer op trappen en in buurten. Ook voor deze stelling levert uw voornemen geen onderbouwing. Want waaruit blijkt dat mensen in toenemende mate last hebben van andere mensen, in het bijzonder toeristen? Dat blijkt in elk geval niet uit uw eigen Leefbaarheidsmonitor Amsterdam 2017. De waardering van de Amsterdammer voor zijn buurt stijgt nog elk jaar (6,9 in 2001 tot 7,7 in 2017), overlast van andere groepen is in 85 van de 90 wijken afgenomen; in 5 is hij toegenomen waarvan er 3 in het centrum liggen; de andere 2 in de Westelijke tuinsteden. Dus waarop baseert u deze stellingname?

De maatregel lost geen problemen op
U stelt tot slot dat een vermindering van 60 naar 30 dagen vakantieverhuur de negatieve invloed op woon- en leefmilieu zal verminderen. Als we uw eigen cijfers even doorrekenen: 35% van 19.000 woningen die nu tussen de 30 – 60 dagen vakantieverhuur aanbieden is 6.000 woningen. Deze 6.000 woningen gaan straks gemiddeld 15 overnachtingen minder aanbieden. Bij een gemiddelde bezetting met 2 personen worden dat straks 180.000 minder persoon/overnachtingen per jaar op een totaal van 15,6 miljoen (2017). Een vermindering met 1,2% waarvan ook nog eens 2/3 buiten het centrum.

De Juridische houdbaarheid is hoogst kwestieus
Uit diverse juridische verkenningen is gebleken dat een vermindering van het aantal toegestane dagen vakantieverhuur op ernstige juridische problemen zal stuiten. Wij zullen u separaat een juridische zienswijze doen toekomen waaruit blijkt dat deze maatregel naar alle waarschijnlijkheid niet voldoet aan de juridische eisen die daaraan gesteld mogen worden, in casu:

  • artikel 10 van de Grondwet dat het recht op privéleven vastlegt;

  • artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM), dat het huisrecht en bescherming woongenot regelt;

  • artikel 1 van het Eerste Protocol bij het EVRM, waarin het eigendomsrecht wordt bepaald;

  • de E-commerce richtlijn voor platforms, waarbij beperkingen alleen opgelegd kunnen worden in zware gevallen zoals staatsveiligheid en volksgezondheid;

  • de Dienstenrichtlijn, die stelt dat beperkingen alleen opgelegd kunnen worden als deze vanuit het publiek belang noodzakelijk, proportioneel en niet-discriminatoir zijn en worden genotificeerd bij de Europese Commissie;

  • De Woonruimteverordening voorziet in het reguleren van schaarste. Niet ontkend wordt dat Amsterdam schaarste kent, maar deze maatregel lost daar niets aan op en is zeker niet noodzakelijk en proportioneel

Op al deze onderdelen scoort uw maatregel en de onderbouwing ervan zeer gebrekkig. Wij komen daar nog op terug.

Overlast op de trap en in de straat sociaal en inclusief oplossen, in plaats van disruptief en asociaal
Niet de heksen verzieken de samenleving, maar de heksenjagers (Johannes Wier, 1515-1588)

Wij denken – met u – dat overlast van toeristische verhuur op de trap of in een buurt soms voor onaanvaardbare overlast kan zorgen. Die blijkt nog niet van die omvang dat hij in grootstedelijk onderzoek tot uiting komt, maar dat lawaai makende toeristen op je trap of in je buurt kunnen zorgen voor overlast en een gevoel van vervreemding valt niet te ontkennen. Het is echter zeer de vraag of de huidige aanpak met een anoniem meldpunt en een omvangrijke dienst Handhaving en Toezicht daar de juiste aanpak voor is. Wij denken van niet.

Uit uw rapportage ‘Resultaten handhaving woonfraude 2017’ blijkt dat er in 2017 1.770 meldingen plaats vonden, dat u op basis daarvan aangevuld met eigen waarnemingen maar liefst 7.783 buitendienstonderzoeken heeft gedaan, maar dat daaruit slechts 526 boetes zijn voortgevloeid, zijnde 6,5%. Dat impliceert dat 93,5% van de buitendienstonderzoeken geen hout sneed. Anonieme meldingen en gemeentelijke controle blijken dus een uiterst ineffectief middel. Erger is dat hiermee de tegenstellingen tussen buren en binnen buurten alleen maar worden aangejaagd. De sociale cohesie wordt door anonieme meldingen niet bevorderd, maar ontwricht omdat het buren de gelegenheid geeft om vanwege welke andere reden dan ook (jaloezie, boomnijd, akkefietjes) een rekening te vereffenen, ook als dat feitelijk nergens op blijkt te slaan.

Wij stellen daarom voor een aanpak te ontwikkelen waarin de verhuurder en zijn buren leidend zijn. Zij informeren elkaar en weten elkaar in geval van overlast te vinden. Pas als blijkt dat een verhuurder zich niets aantrekt van terechte klachten wordt een beroep gedaan op de gemeente als arbiter/marktmeester. Op dit moment hebben wij een concrete uitwerking van dit voorstel voorgelegd aan onze leden. Na hun reactie komen we hier graag op terug.

Alternatieve oplossingen
Om niet in het wilde weg maatregelen te nemen die ons inziens geen problemen oplossen, stellen wij een aantal alternatieven voor:

  1. Doe in elk geval altijd eerst een juridische en effectiviteits-toets op uw voornemen tot beperking tot 30 dagen. Welk probleem wordt opgelost en is het juridische haalbaar.

  2. Als blijkt dat een beperking een mogelijke bijdrage levert, begin met een proef op beperkte schaal (b.v. 1012 gebied) en laat onafhankelijk onderzoeken of daar de gewenste effecten behaald worden.

  3. Organiseer een toerisme top. Volgens Amsterdam Gastvrij maakt het college een tamelijk fundamentele denkfout: problemen rond bouwen en wonen kunnen niet worden opgelost door ingrepen in het domein van het toerisme en al helemaal niet in dat van de particuliere verhuur. De problemen op de woonagenda zijn groot: 10.000 nieuwe inwoners per jaar, onvoldoende nieuwbouw, prijsstijgingen en scheef wonen. Deze problemen moeten worden aangepakt en zo mogelijk opgelost met een woon- en bouwagenda: vooral bouwen, bouwen en bouwen. De problemen rond toerisme zijn ook omvangrijk: een ongekende en nauwelijks te sturen toename van het toerisme met daarmee verbonden overmatige drukte en overlast op sommige plekken in de stad (5 van de 90). Organiseer hiertoe een Toerisme-top met alle belanghebbende partijen om de problemen goed in kaart te brengen en met zinnige oplossingen te komen.